• Reinier de Nooij | Strategy Alliance Cooperatie

Gaat Digitale Transformatie hand in hand met het redden van de wereld?

Het is voor de meeste mensen wel duidelijk: We groeien onszelf het graf in.


Neem deel aan ons Webinar ‘Aan de slag met duurzame digitale transformaties’ op 25 februari 2021. Meld je aan, stuur ons een email: info@strategy-alliance.com!


In de loop van miljarden jaren is de Aarde van een woeste plek waar alleen bacteriën en virussen konden leven, veranderd in een ongelooflijk rijke broedplaats voor evolutie. Een samenspel van allerlei processen zorgde ervoor dat giftige stoffen (radio-actief materiaal, cyaniden) en broeikasgassen (methaan, CO2) in de aardkorst verdwenen. Daarna werd het leven op Aarde sterk genoeg om zelf de leefomstandigheden op onze planeet te gaan reguleren. Zoals temperatuur en kwaliteit van water, bodem en lucht. Miljarden jaren van geleidelijke verbetering van de leefbaarheid van de Aarde. En wij, de mens, die dankzij deze processen heeft kunnen ontstaan en doorontwikkelen, keert dit proces binnen een paar honderd jaar weer om. Waarom? Omdat wij een economisch systeem hebben gecreëerd met een aantal weeffouten. Als we die niet snel repareren gaan we onherroepelijk ten onder.

Gelukkig zijn we slim genoeg om te snappen wat het probleem is, en weten we wat we eraan kunnen doen. We hebben hiervoor wel een duidelijk richtsnoer nodig, en dat is er: Het Framework for Strategic Sustainable Development (FSSD). In onze vorige blog benoemden we al kort de vier pijlers van het FSDD: Systeemdenken, Basisprincipes voor duurzaamheid, het ABCD-proces en het 5-level model. We zijn toen ingezoomd op systeemdenken. Systeemdenken is één van de stappen die nodig zijn voor het repareren van de weeffouten in ons systeem. In dit artikel focussen we op de volgende twee cruciale stappen: het toepassen van de vier Basisprincipes voor duurzaamheid en het ABCD-proces, dat werkt met Backcasting.


Strategy Alliance heeft Duurzaamheid in het centrum van haar waarde-propositie gezet! Waarom? Omdat er op grote schaal Digitale Transformaties plaatsvinden in alle organisaties, dé kans om duurzaamheid mee te nemen in deze verandering. Net als het bepalen van je nieuwe businessmodel, is het nadenken over strategie en businessarchitectuur hét moment om de keuzes te maken die echt impact kunnen hebben op duurzaamheid. Daarom moet duurzaamheid integraal meegenomen worden in digitale transformaties en de volledige architectuur van een organisatie. Met het FSSD kan dat, door duidelijk te maken wát er dan anders moet. En de stand van onze techniek is niet het probleem. Alle oplossingen zijn er al.


De vier Basisprincipes voor duurzaamheid

Als je begint met een Digitale Transformatie, bepaal je wat er nu beter of anders kan en ontwerpt daar je business architectuur op. Het FSSD is het hulpmiddel om dat te doen voor de Duurzaamheidsaspecten, het laat duidelijk zien wat de vier weeffouten zijn die leiden tot systematisch niet-duurzaam gedrag, en wat er dus nodig is:

  1. De samenleving delft en verspreidt systematisch grondstoffen uit de aardkorst (bijvoorbeeld fossiele brandstoffen en zware metalen) in een veel hoger tempo dan het tempo waarin deze stoffen terugkeren in de aardkorst. Dus hopen stoffen zoals CO2 zich op, met alle gevolgen van dien. Dus moeten we terug naar een niveau dat de Aarde aankan, en zullen we grotendeels onafhankelijk moeten worden van fossiele brandstoffen en mijnbouw.

  2. De samenleving produceert systematisch meer (natuurvreemde) stoffen dan de natuur in haar natuurlijke cycli kan verwerken (bijvoorbeeld dioxines, DDT en PCB’s, maar ook stikstof). Dus hopen ook deze (giftige) stoffen zich op en vergiftigen of vermesten ons leefmilieu. Daarom zijn zero waste systemen zo belangrijk en moeten onze emissies natuurvriendelijk worden.

  3. De samenleving put systematisch de ecosystemen van de aarde sneller uit dan ze kunnen regenereren en tast deze zodanig aan dat ze onherstelbaar beschadigd raken (bijvoorbeeld door overbevissing, grootschalige houtkap, bebouwen van vruchtbaar land met ingrijpende infrastructuur, of door andere manipulatievormen van ecosystemen). Dus ondermijnen we het vermogen van de Aarde om zichzelf leefbaar te houden. Duurzaam gebruik van ecosystemen is dus cruciaal, zowel op land als in de oceanen.

  4. We onderwerpen mensen aan omstandigheden die systematisch het vermogen om in hun basisbehoeften te voorzien ondermijnen (bijvoorbeeld via uitbuiting, uitsluiting en onderdrukking). De binnen FSDD gehanteerde basisbehoeften voor de mens zijn: gezondheid, invloed uit kunnen oefenen, competentie, zingeving en eerlijk behandeld worden. Als die behoeften niet vervuld worden, worden mensen ongelukkig en ziek. Gemeenschappen vallen uit elkaar en mensen gaan steeds onduurzamer en ongezonder korte-termijn gedrag vertonen. Dat kunnen we voorkomen door ongelijkheid, uitbuiting, uitsluiting en onderdrukking actief tegen te gaan.

Deze vier weeffouten en basisprincipes zijn in de illustratie hieronder te vinden als de planeten die we goed in gaten moeten houden om richting een houdbaar systeem te navigeren. Ze vormen het oriëntatiepunt voor Backcasting en het ABCD-proces.


Backcasting en het ABCD-proces

Backcasting en het ABCD-proces vormen de derde pijler van het FSSD. Vanuit een toekomstvisie, gebaseerd op de vier basisprincipes, wordt terug geredeneerd naar de huidige situatie. Deze methode geeft handvatten voor een lange-termijn visie en faciliteert stap-voor-stap innovatie binnen een organisatie. De kracht van Backcasting is dat het out-of-the-box denken stimuleert, en het anticiperen op toekomstige (onbekende) situaties. Het ABCD-proces werkt met, u raadt het al, vier stappen:

  1. Awareness. Bewustwording en een beeld vormen van hoe de toekomst van de organisatie eruitziet wanneer de duurzaamheidsprincipes worden toegepast. Bij deze beeldvorming wordt een lange periode vooruitgekeken en alle beperkingen losgelaten, zoals bijv. regelgeving en technische belemmeringen.

  2. Baseline analysis. Huidige realiteit: vanuit de duurzaamheidsprincipes inzichtelijk maken hoe de huidige situatie van de organisatie eruitziet.

  3. Compelling vision. Door terug te redeneren vanuit het toekomstbeeld (A) naar de huidige situatie (B), ontstaan creatieve oplossingen en acties waarmee het verschil overbrugd kan worden. Deze vormen de basis voor een visie op de toekomstige organisatie die gebaseerd is op wat wénselijk is, rekening houdend met - maar niet beperkt door - de huidige situatie.

  4. Decide on priorities en Down to action. Prioriteiten bepalen: de oplossingen worden verwerkt in een duurzaamheidsstrategie met actiepunten voor de korte, middellange en lange termijn.

Naast de vier basisprincipes voor het ontwerpen van een duurzame organisatie kent het FSSD nog vier principes van een andere orde, die tijdens het hele proces van groot belang zijn. Het gaat dan om transparantie, inclusiviteit, controleerbaarheid en eerlijkheid. Hiermee wordt gedoeld op het betrekken van stakeholders in de dialoog over duurzaamheid en het open en eerlijk communiceren over de ambities, voortgang en dilemma’s van een organisatie.

Figuur 1: Onze visie op het combineren van Digitale Transformatie en het FSSD-model.


FSDD en Realize: een raamwerk ter ondersteuning van digitale transformatie en kapstok om duurzaamheid écht te integreren.

Wij geloven dat er geen nieuw wondermiddel is dat op magische wijze het transformatievermogen van organisaties zal verbeteren. We analyseerden real-world projecten, analyseerden bestaande raamwerken en zochten naar overeenkomsten en best practices. Het resultaat is een eenvoudig raamwerk voor Digitale Transformatie met zijn wortels zowel in de theorie als in de praktijk: Realize. We hebben deze aanpak in verschillende settings gebruikt. Het uitgangspunt is om de (digitale) baseline van de organisatie aan te sluiten op de wensen en behoeften van de business en de klant en de context van een organisatie. Het Realize-raamwerk biedt een uitstekende kapstok om de pijlers van FSSD te integreren in het transformatieproces.


De Realize aanpak is niet weer zomaar een raamwerk, het is meer een filosofie gebaseerd op best practices die zich in de praktijk bewezen hebben om organisatie te ondersteunen bij implementatie van strategie.


Samengevat betekent dit dat het ABCD-proces parallel loopt met de Realize stappen en geïntegreerd kan worden om implementatie van een duurzame strategie te ondersteunen. Het zijn dus niet twee losse trajecten, Digitaal en Duurzaamheid, maar één verbetercirkel die samen naar een verbeterde toekomst leiden.

Figuur 2: Realize en ABCD gecombineerd. KT, MT, LT: Korte en (midden)lange termijn.


Hoe werkt Realize

Elk bedrijfstransformatie-initiatief kent vijf hoofdactiviteiten, met en Governance als verbinder:

  1. Strategie ontwikkeling en mobilisatie van belanghebbenden,

  2. Een business Blueprint en Operating Model,

  3. Adaptive architectuur en design,

  4. Migratie Strategie,

  5. Uitvoering en beheer.

Deze activiteiten vinden gedeeltelijk parallel en gedeeltelijk tegelijkertijd plaats. De moderne bedrijfstransformatie vereist snelle resultaten, wat betekent dat het bedrijfstransformatieproces interactief, kort cyclisch en geschoeid is op de leest van workshops. Beslissingen zijn data-gedreven, gerationaliseerd en worden snel genomen. Met data gedreven bedoelen we in dit geval, beslissingen worden genomen op basis van cijfers en kwantitatieve gegevens. Kort cyclisch: De eerste resultaten moeten erg snel worden aangeleverd en regelmatig worden bijgewerkt. Iteratief: Er worden meerdere cycli gebruikt om het eindresultaat te leveren. Iedere cyclus is een verfijning van de cyclus ervoor. En ondersteuning door workshops bevordert het snel en interactief leveren van resultaten en verhoogd het draagvlak.


Webinar: Aan de slag met duurzame digitale transformaties

Dat ons huidige systeem en dus ook hoe bijna alle organisaties werken niet houdbaar is vanuit duurzaamheid, is wel duidelijk. Wat kunt ú doen? U kunt bij de eerstvolgende verandering van uw manier van werken de 4 basisprincipes als oriëntatiepunt nemen en Digitale Transformatie ook tot een Duurzame Transformatie maken! Dat is geen aparte taak, maar iets om zo snel mogelijk mee te beginnen.


U bent van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het Webinar ‘Aan de slag met duurzame digitale transformaties’ dat wij organiseren op donderdag 25 februari 2021.


Meld je aan, stuur ons een email: info@strategy-alliance.com!


116 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven